GELECEĞİN SAĞLIĞINI BUGÜN İNŞA EDİYORUZ

GELECEĞİN SAĞLIĞINI BUGÜN İNŞA EDİYORUZ

Bilim, Teknoloji ve İnsan Odaklı AR-GE’nin Kesişme Noktası

KLİNİK ARAŞTIRMALAR REHBERİ

İlaç Geliştirme Süreçlerinin Bilimsel ve Operasyonel Yol Haritası

Giriş: Bir Molekülden Yaşam Kurtaran Tedaviye

Modern tıbbın en kritik süreçlerinden biri olan klinik araştırmalar, yeni bir ilaç molekülünün laboratuvardan hastaya ulaşana kadar geçtiği titiz ve çok aşamalı bir yolculuktur. Medicalpoint Küresel Sağlık Enstitüsü olarak vizyonumuz, bu süreci sadece bir test aşaması olarak değil, insan ömrünü uzatan ve yaşam kalitesini artıran bir inovasyon döngüsü olarak yönetmektir. Enstitümüzün koridorlarındaki fütüristik tasarım dili, sunduğumuz sağlık hizmetlerinin ve bilimsel araştırmalarımızın sınırları zorlayan doğasını temsil etmektedir

1. Bölüm: Klinik Öncesi Süreç ve Temeller

İnsan çalışmalarına geçilmeden önce, laboratuvar ortamında (in vitro) ve canlı modellerde (in vivo) gerçekleştirilen araştırmalarla ilacın temel biyolojik etkileri ve toksisite profili incelenir. Bu aşamada başarılı olan moleküller, “Araştırma Amaçlı Yeni İlaç” statüsü kazanarak klinik faz yolculuğuna başlar.

1.1. İyi Klinik Uygulamaları (İKU / GCP) Standartları

Tüm klinik araştırmalarımız, katılımcı haklarını ve veri güvenilirliğini en üst düzeyde tutan uluslararası İyi Klinik Uygulamaları (GCP) protokollerine tam uyumlu olarak yürütülür. Bu standartlar, araştırmanın her adımının etik kurullar tarafından denetlenmesini zorunlu kılar.

2. Bölüm: Klinik Fazların Detaylı Analizi

İlaç geliştirme süreci, her biri farklı bir bilimsel amaca hizmet eden dört temel fazdan oluşur:

FAZ 1: Güvenlik ve Dozaj Belirleme

Klinik araştırmaların ilk insani adımıdır.

  • Kapsam: Genellikle 20 ile 100 arasında sağlıklı gönüllü veya spesifik hasta grubu.
  • Odak Noktası: İlacın güvenliği, yan etkileri, vücutta nasıl işlendiği (metabolizma) ve tolere edilebilir maksimum dozun belirlenmesidir.
  • Faz 1 çalışmalarında, enstitümüzün ileri izleme teknolojileri ve uzman ekipleri sayesinde anlık veri analizi yapılarak katılımcı güvenliği maksimum seviyede tutulur.

FAZ 2: Etkinlik ve Güvenlik Onayı

İlacın hedeflenen hastalık üzerindeki tedavi edici etkisinin ilk kez test edildiği aşamadır.

  • Kapsam: 100 ile 300 arasında, ilgili hastalığa sahip gönüllü grubu.
  • Odak Noktası: İlacın etkinliğinin kanıtlanması, doz-yanıt ilişkisinin kurulması ve güvenliğinin daha geniş bir grupta doğrulanmasıdır.

FAZ 3: Geniş Ölçekli Karşılaştırmalı Analiz

İlacın piyasaya sürülmeden önceki en kapsamlı sınavıdır.

  • Kapsam: Binlerce gönüllü katılımcıdan oluşan, genellikle çok merkezli ve uluslararası çalışmalar.
  • Odak Noktası: Yeni tedavinin mevcut standart tedavilerle veya plasebo ile kıyaslanarak etkinliğinin ve yan etkilerinin istatistiksel olarak kanıtlanmasıdır.
  • İstatistiksel Doğruluk: Bu aşamada elde edilen veriler, ilacın sağlık otoriteleri (FDA, EMA, TİTCK) tarafından onaylanması için temel teşkil eder.

FAZ 4: Pazarlama Sonrası İzleme ve Gerçek Dünya Verisi

İlaç onay alıp genel kullanıma sunulduktan sonra devam eden süreçtir.

  • Kapsam: İlacı reçete edilen çok geniş ve heterojen bir popülasyon.
  • Odak Noktası: Nadir görülen yan etkilerin saptanması, uzun dönemli güvenliğin izlenmesi ve ilacın gerçek dünya koşullarındaki performansının analizidir.

3. Bölüm: Medicalpoint’in Stratejik Üstünlükleri

Enstitümüzü küresel bir araştırma üssü yapan temel unsurlar, fiziksel altyapımız ile akademik derinliğimizin birleşimidir.

  1. İleri Tanı ve İzleme Teknolojileri: 3 Tesla MR Da Vinci Robotik Cerrahi ve PET-CT gibi sistemlerimiz, klinik araştırmalarda en yüksek çözünürlüklü veriyi elde etmemizi sağlar.
  2. Multidisipliner Uzman Kadrosu.
  3. Dijital Dönüşüm ve Veri Güvenliği: “Kağıtsız Hastane” modelimiz sayesinde veriler dijital ortamda hatasız olarak işlenmekte ve siber güvenlik protokolleri ile korunmaktadır.

4. Bölüm: Gönüllü Katılımı ve Etik Sorumluluk

Klinik araştırmaların kalbinde gönüllü katılımcılar yer alır. Enstitümüz, gönüllülere modern tedavi seçeneklerine erken erişim imkânı sunarken, tüm süreçlerin şeffaf ve gönüllülük esasına dayalı olmasını garanti eder.

  • Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu: Her katılımcı, araştırmanın tüm riskleri ve olası faydaları hakkında detaylı olarak bilgilendirilir.
  • Cayma Hakkı: Gönüllüler, araştırmanın herhangi bir aşamasında hiçbir gerekçe göstermeksizin çalışmadan ayrılma hakkına sahiptir.

Sonuç: Yarının Tıbbına Öncülük

Medicalpoint Küresel Sağlık Enstitüsü, İzmir’den dünyaya uzanan bir bilim köprüsü kurmaktadır. İlaç geliştirme süreçlerindeki metodolojik mükemmeliyetimiz, hastalarımıza en yeni ve etkili tedavileri ulaştırma tutkumuzla birleşmektedir. Geleceğin sağlığı, bugün yürüttüğümüz bu titiz klinik araştırmaların üzerinde yükselmektedir.

TIBBİ CİHAZLARDA AB MDR (2017/745) UYUMLULUK KILAVUZU

TIBBİ CİHAZLARDA AB MDR (2017/745) UYUMLULUK KILAVUZU

Üreticiler ve İthalatçılar İçin Sınıflandırma, Klinik Değerlendirme (CER) ve ÜTS Kayıt Rehberi

1. BÖLÜM: MEVZUAT DEĞİŞİMİ VE RİSK TABANLI SINIFLANDIRMA SİSTEMİ

1.1. MDD’den MDR’ye Geçişin Temel Dinamikleri

Avrupa Birliği ve Türkiye tıbbi cihaz pazarlarında uzun yıllar boyunca uygulanan Tıbbi Cihaz Direktifi (MDD- 93/42/EEC), yerini çok daha sıkı, şeffaf ve izlenebilirlik odaklı olan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’ne (MDR- 2017/745) bırakmıştır. T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından yürütülen uyumlandırma süreçleri neticesinde, ülkemizde üretilen veya ithal edilen tüm tıbbi cihazların bu yeni tüzüğe uyumu yasal bir zorunluluktur.

MDR’nin getirdiği temel felsefe, cihazların sadece piyasaya arz edilmeden önceki güvenliğini değil, tüm yaşam döngüsü (Total Product Life Cycle) boyunca klinik performansını, siber güvenliğini ve satış sonrası takibini (PMS) güvence altına almaktır.

1.2. Kural Tabanlı Sınıflandırma ve Ek VIII Metodolojisi

MDR Madde 51’e göre tıbbi cihazlar; kullanım amaçları, vücutta kalış süreleri ve içerdikleri risk seviyelerine göre Sınıf I, Sınıf IIa, Sınıf IIb ve Sınıf III olmak üzere dört temel sınıfta değerlendirilir. Risk düzeyi Sınıf I’den Sınıf III’e doğru artış göstermektedir. MDR Ek VIII altında yer alan 22 kural, cihazların sınıflandırılmasında kural tabanlı bir model sunar:

  • İnvaziv Olmayan Cihazlar (Kural 1-4): Vücut dışı kullanılan, kan veya sıvı depolayan/aktaran cihazlar.
  • İnvaziv Cihazlar (Kural 5-8): Vücut deliklerinden giren veya cerrahi olarak implante edilen geçici, kısa ve uzun süreli cihazlar.
  • Aktif Cihazlar (Kural 9-13): Elektrik enerjisi veya başka bir güç kaynağı ile çalışan, tanısal veya tedavi edici aktif sistemler.
  • Özel Kurallar (Kural 14-22): Nanomalzemeler, ilaç-cihaz kombinasyonları ve dezenfeksiyon sistemleri gibi spesifik alanları düzenleyen kurallar.
Ürün SınıfıRisk DüzeyiÖrnek Tıbbi CihazlarOnaylanmış Kuruluş (Notified Body) Denetimi
Sınıf IDüşük RiskTekerlekli sandalyeler, stetoskopi, muayene lambaları, basit bandajlarHayır (Steril, ölçüm veya tekrar kullanım yoksa)
Sınıf I (s, m, r)Düşük-Orta RiskSteril cerrahi eldivenler (Is), manuel tansiyon aletleri (Im), cerrahi makaslar (Ir)Evet (Yalnızca sterilizasyon, ölçüm veya tekrar işleme denetlenir)
Sınıf IIaOrta Riskİşitme cihazları, tanısal ultrason probları, cerrahi eldivenlerEvet (Tüm kalite yönetim sistemi ve teknik dosya denetlenir)
Sınıf IIbYüksek-Orta Riskİnkübatörler, diyaliz makineleri, kemik vidaları, solunum cihazlarıEvet (TİTCK uzman incelemesi ve klinik veri denetimi yoğundur)
Sınıf IIIYüksek RiskKalp pilleri, koroner stentler, kalça protezleri, yapay kalp kapakçıklarıEvet (Tasarım denetimi ve en üst düzey klinik kanıt zorunluluğu)

2. BÖLÜM: KLİNİK DEĞERLENDİRME RAPORU VE 10 ADIMDA CE/ÜTS SÜRECİ

2.1. Klinik Değerlendirme Raporu (CER): Kanıt Temelli Güvenlik

MDR tüzüğünün en kritik yapı taşlarından biri Klinik Değerlendirme Raporu’dur (CER). MDR kapsamında, en düşük riskli Sınıf I cihazlar da dahil olmak üzere, her tıbbi cihaz için klinik değerlendirme raporunun hazırlanması ve sürekli güncel tutulması zorunludur.

CER, cihazın beyan edilen kullanım amacına uygun olarak güvenli ve etkin olduğunu, risk-fayda dengesinin hasta lehine çalıştığını gösteren canlı bir dokümandır. CER hazırlanırken izlenmesi gereken temel metodolojiler şunlardır:

  • Eşdeğerlik Analizi: Cihazın, pazardaki eşdeğer (biyolojik, teknik ve klinik açıdan birebir uyumlu) bir referans cihazla kıyaslanması.
  • Sistematik Literatür Taraması: Doğru anahtar kelimeler ve veri tabanları (PubMed, Medline vb.) kullanılarak, cihazın veya benzer teknolojilerin performansına dair literatür boşluklarının raporlanması.
  • Klinik Araştırmalar: Sınıf III ve implante edilebilir cihazlar için doğrudan insan katılımlı klinik araştırmaların yapılması yasal bir zorunluluktur.
  • Periyodik Güncelleme: Klinik Değerlendirme Raporu, Sınıf III ve implant ürünler için yılda en az bir kez, diğer sınıflar için ise düzenli aralıklarla güncellenmelidir.

2.2. Onaylanmış Kuruluş ve ÜTS Kaydı İçin 10 Adım

Tıbbi cihazların üretilip Türkiye’de ve AB pazarında yasal olarak satılabilmesi, gümrük süreçlerinden geçebilmesi için CE işareti ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kaydı zorunludur. Bu süreçte üretici ve ithalatçıların takip etmesi gereken 10 adım aşağıda sıralanmıştır:

  1. MDR Kapsam ve Uygunluk Kontrolü: Ürünün, MDR Madde 2 kapsamında “tıbbi cihaz” veya “aksesuar” tanımına uyup uymadığının doğrulanması.
  2. Risk Sınıfının Belirlenmesi: Ek VIII’deki 22 kural temel alınarak ürünün risk sınıfının (I, IIa, IIb, III) netleştirilmesi.
  3. ISO 13485 Kalite Yönetim Sistemi Kurulumu: Tıbbi cihaz üreticileri için zorunlu olan, uluslararası kalite yönetim standartlarına uyumlu bir sistemin yapılandırılması ve sertifikalandırılması.
  4. MDR Uyumlu Teknik Dosya Hazırlığı: Ürünün tasarımı, teknik özellikleri, biyouyumluluk testleri, elektrik güvenliği testleri ve ISO 14971 uyumlu risk analiz dosyalarının eksiksiz oluşturulması.
  5. Klinik Değerlendirme Raporunun (CER) Tamamlanmesi: Literatür taramaları ve klinik veriler ışığında cihazın etkinlik ve güvenlik raporunun teknik dosyaya eklenmesi.
  6. Basic UDI-DI Kodunun Alınması ve EUDAMED Kaydı: Cihaz izlenebilirliği için küresel tanımlayıcı kodların temin edilmesi ve üreticiye ait Tekil Kayıt Numarasının (SRN) edinilmesi.
  7. Onaylanmış Kuruluş (Notified Body) Denetimi: Sınıf I (steril/ölçüm olmayan) dışındaki tüm cihazlar için akredite bir denetim kuruluşu ile teknik dosya ve üretim tesisi denetiminin gerçekleştirilerek EC Sertifikasının alınması.
  8. AB Uygunluk Beyanının (DoC) Düzenlenmesi: Üreticinin, cihazın MDR 2017/745 tüzüğüne tam uyumlu olduğunu resmi olarak beyan ettiği belgenin ıslak imzalı veya e-imzalı olarak hazırlanması.
  9. ÜTS Firma ve Belge Kaydı: Sağlık Bakanlığı Ürün Takip Sistemi’ne (ÜTS) firma kaydı yapıldıktan sonra, onaylı CE belgesinin, Türkçe kullanım kılavuzunun ve uygunluk beyanının TİTCK uzman incelemesine sunulması.
  10. ÜTS Ürün Kaydı ve GTIN-14 Barkod Tanımlama: Onaylanan belgelere istinaden, 14 haneli GTIN barkod numarası, GMDN kodu ve etiket görselleri ile her bir ürünün sisteme kaydedilerek “Sistemde Kayıtlı” statüsüne getirilmesi.

2.3. Sonuç ve Sektörel Değerlendirme

Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (MDR), üreticiler üzerindeki klinik ve teknik yükümlülükleri artırmış olsa da; küresel pazarda standartların yükselmesine ve hasta güvenliğinin en üst seviyeye taşınmasına olanak tanımıştır. ÜTS kaydı tamamlanmamış bir ürünün ülkemizde satışı, kamu ihalelerine girişi ve gümrükten ithalatı yasal olarak imkansızdır. Bu nedenle, tüm süreçlerin akademik titizlik ve uzman bir teknik rehberlik eşliğinde yürütmesi kritik bir öneme sahiptir.